-
Zetel Antwerpen
Uitbreidingstraat 66
2600 Berchem
T 03 203 44 00
-
Zetel Kempen
Kleinhoefstraat 6
2440 Geel
T 014 63 95 70
Ondernemingsnummer BE0627 844 475
AI in de bouwsector: juridische aandachtspunten en de AI-act
18 juni 2025
In deze bijdrage gaan we dieper in op de juridische aspecten van artificiële intelligentie (AI) in de bouwsector. We bespreken de belangrijkste aandachtspunten en het nieuwe Europese regelgevend kader: de AI-act.
AI en het juridisch kader: geen wettelijk vacuüm
AI mag dan wel innovatief zijn, het valt niet buiten de bestaande wetgeving. Zowel het gemeen aansprakelijkheidsrecht als sectorspecifieke en productgebonden regels blijven van toepassing.
Juridische aandachtspunten situeren zich op drie niveaus:
- Input: Denk aan auteursrechten op datasets, GDPR bij persoonsgegevens, en aansprakelijkheid bij foutieve of onrechtmatig verkregen data.
- Gebruik: Naast klassieke aansprakelijkheidsregels gelden ook verplichtingen uit de AI-act, vooral voor organisaties die AI inzetten.
- Output: Roept vragen op over auteursrecht (wie is eigenaar van gegenereerde content?), gegevensbescherming en aansprakelijkheid bij schade door AI-advies.
Wat is de AI-act?
De AI-act is het nieuwe Europese wetgevend kader voor AI. Het werd voorgesteld in april 2021, ondertekend in juni 2024 en treedt gefaseerd in werking, met 2 augustus 2026 als sleuteldatum. De doelstelling is om een betrouwbare en veilige AI-markt te creëren, mensenrechten beschermen én innovatie stimuleren.
Wie valt onder de AI-act?
De AI-act geldt voor:
- Aanbieders van AI-systemen (bv. Microsoft, Google),
- Gebruikersverantwoordelijken, die AI inzetten in hun werking (bedrijven, overheden),
- Importeurs, distributeurs en fabrikanten van AI-producten.
Ook jouw organisatie – als gebruiker van AI – draagt dus verantwoordelijkheid.
De risico-piramide
De AI-act hanteert een risicogebaseerde aanpak:
- Onaanvaardbaar risico: Verboden systemen zoals grootschalige gezichtsherkenning.
- Hoog risico: Dit zijn systemen die ernstige risico’s inhouden voor veiligheid, gezondheid of grondrechten, zoals AI voor personeelsselectie of medische toepassingen. Dit vereist o.a. CE-markering, transparantie, menselijke controle.
- Beperkt risico: Bijvoorbeeld chatbots. Hier gelden enkel transparantieverplichtingen.
- Minimaal risico: Spraakassistenten, aanbevelingsalgoritmes. Geen specifieke verplichtingen.
Toezicht en sancties
Toezicht gebeurt op nationaal en Europees niveau. Net als bij de GDPR zijn er stevige sancties: tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde omzet, afhankelijk van de ernst van de inbreuk.
Andere juridische aandachtspunten
- Intellectuele eigendom: Zowel inputdata als output kunnen beschermd zijn.
- GDPR: Blijft volledig van toepassing.
- Sociaal recht: AI in HR-toepassingen is vaak hoogrisico. Overleg met sociale partners is verplicht bij impactvolle technologie, zeker bij ondernemingen met meer dan 50 werknemers.
Waarom een AI-policy essentieel is
Een AI-policy biedt houvast en zorgt voor juridische compliance. Volgens artikel 4 van de AI-act moeten organisaties AI-geletterdheid bevorderen via opleiding en bewustmaking.
Een goede policy bevat o.a.:
- Uitleg over AI,
- Toegelaten en verboden toepassingen,
- Wettelijke verplichtingen,
- Ethische richtlijnen,
- Regels rond datagebruik en output,
- Een intern meldpunt en afspraken over aansprakelijkheid.
Tips voor het opstellen van een AI-policy
We geven tot slot nog een paar tips mee waarmee je aan de slag kan om een eigen AI-policy op te stellen binnen jouw bedrijf:
- Voorbereiding: Breng AI-gebruik en risico’s in kaart.
- Strategie: Koppel aan opleiding en bewustmaking.
- Implementatie: Communiceer helder en betrek stakeholders.
- Evaluatie: AI evolueert snel – je beleid moet mee evolueren.
Uitsmijter: AI als hefboom, niet als vervanger
AI zal de mens niet vervangen, maar wel versterken. Net zoals de computer in de jaren ’90 een revolutie teweegbracht in de manier waarop we werken, zal ook AI ons werk fundamenteel veranderen. Wie toen leerde werken met de computer, nam vaak een voorsprong op wie dat niet deed. Vandaag geldt hetzelfde voor AI.
Maar: wie AI inzet zonder visie, loopt risico’s. De kracht van AI komt pas echt tot zijn recht wanneer ze ingebed is in een doordachte strategie, met oog voor juridische, ethische en organisatorische aandachtspunten. Alleen dan wordt AI een hefboom voor efficiënter, veiliger en toekomstgericht werken.